Politieke correctheid in Millennium 4

Stieg Larsson heeft drie romans geschreven: “Mannen die vrouwen haten”, “De vrouw die met vuur speelde” en “Gerechtigheid”. Deze vormen één geheel, de Millennium-trilogie. Na zijn dood heeft David Lagercrantz de serie voortgezet, met dezelfde hoofdpersonen, het universum van Larsson. Zijn eerste deel is “Wat ons niet zal doden [Millennium 4]”. De serie draait om hoofdpersoon Mikael Blomkvist,

 

die hoofdredacteur van het journalistieke tijdschrift Millennium is, en om de politiek-maatschappelijke misstanden en politiek gerelateerde misdaden die hij op het spoor komt.

Het is een sterk gekleurd universum dat hier beschreven wordt: mannen zijn bijna altijd slecht, vrouwen bijna altijd goed en slachtoffer van gewelddadige mannen. Zo maken we in dit deel kennis met Hanna Balder, die slachtoffer is van haar gewelddadige man Lasse Westman. Haar autistische zoon August krijgt ook klappen te verduren van deze stiefvader en bovendien van Roger Winter, een vriend van Lasse.
De rolpatronen zijn natuurlijk de uitzonderingen op dit algemene beeld: Michael Blomkvist, Erika en Lisbeth. Drie in het verhaal belangrijke vrouwen zijn geen slachtoffer. De eerste is Lisbeth Salander, de autistische maar geniale en ongeëvenaarde hacker, die vroeger slachtoffer is geweest en nu uit is op wraak, maar daarin altijd zeer rechtvaardig is. De tweede is Erika Berger, die samen met hoofdpersoon Mikael de drijvende kracht is achter het tijdschrift Millennium. De derde is zowaar de enige slechte vrouw in het boek, de schurk die onder de codenaam Thanos Alkhema opereert.

Erika is een opmerkelijke vrouw. Zij heeft niet genoeg aan haar oudere man en ze hebben een open huwelijk, een recht waarvan alleen zij gebruik maakt. Zij wordt steeds omschreven als zeer vrouwelijk, maar haar seksuele gedrag lijkt meer dat van een man. Dat kan natuurlijk, zulke vrouwen bestaan, maar ze zijn sterk in de minderheid en dat zal niet veranderen door hiervan een rolmodel te maken.
Mikael Blomkvist heeft altijd genoeg aan de aandacht die hij van vrouwen krijgt, hij zal nooit achter een vrouw aan zitten, zij veroveren hem. Hij is op alle mogelijke manieren correct en hij is door zijn natuurlijke stoerheid mannelijk. Maar zijn seksuele gedrag lijkt meer dat van een vrouw. Ook dat kan natuurlijk. Toch is de boodschap die hier uitgedragen wordt, zoals zo vaak, dat de mannelijke manier om seksualiteit te beleven fout is.

Voormalige vluchtelingen zijn altijd modelburgers. In dit deel zijn dat Andrei Zander, die is komen werken op de redactie en de taxi-chauffeur Jacob Charro. Mensen die kritiek hebben op immigranten zijn xenofoob en racistisch tuig.
De joodse politiecommissaris Jan Bublinski heeft een date met professor Farah Sharif, een Iraanse moslima.
Dan hebben we nog een IT-bedrijfje van jonge meiden. Dat kan natuurlijk, hoewel ik me dan meteen afvraag hoe vrouwelijk die IT-vrouwen zijn. “Jonge meiden” roept bij mij een beeld op van vrolijkheid, passie, emotie, vrouwelijkheid; het soort vrouwen dat je juist niet de IT aantreft. Het is de zoveelste ideologische omkering van de werkelijkheid.
Ook treffen we in dit universum van Larsson de tegenwoordig modieuze propaganda voor autisten aan.

Het boek is één grote verhandeling van linkse indoctrinatie en propaganda voor de multiculturele samenleving. Was dat bij Stieg Larsson ook zo erg? Ik heb zijn boeken begin 2010 gelezen, dus vier en een half jaar voor de immigratiecrisis, en het is me toen niet opgevallen. Lagercrantz schrijft vanuit een politiek-correct wereldbeeld. Dat is jammer, want voor de rest is het een spannend en goed boek.

Ik heb de politiek-correcte passages op een rijtje gezet.

p. 19
“Hij [Mikael Blomkvist] had een hele tijd, achter zijn bureau en in bed, argumenten bedacht waarom Millennium aan zijn eigen visie moest vasthouden. Er zijn rellen in de voorsteden. Er zit een openlijk xenofobe partij in de Rijksdag. De intolerantie neemt toe. Het fascisme ligt op de loer. Overal zijn daklozen en bedelaars. Zweden is in veel opzichten een beschamend land geworden.”

p. 46-47
“Dragan [Armanskij] vertelde onder meer dat zijn bedrijf, Milton Security, persoonsalarmen had geleverd in een verzorgingshuis in Högdalen, goede systemen, zei hij. Maar daar heb je niets aan als de stroom uitvalt en niemand dat verhelpt, en dat was nu net wat er was gebeurd. Laat op de avond begaf de stroom het en ’s nachts kwam een oud dametje, een zekere Rut Åkerman, ten val en brak haar dijbeen, en ze had uren tevergeefs op het alarm gedrukt. Tegen de ochtend werd haar toestand tamelijk kritiek en omdat de kranten net in die tijd veel aandacht besteedden aan problemen en tekortkomingen in verzorgingshuizen, brachten ze het incident met veel bombarie.
Rut overleefde het gelukkig. Maar ongelukkigerwijze was ze de moeder van een kopstuk van de nationalistische Sverigedemokraterna en toen op hun website Avpixlat werd gezegd dat Armanskij een Arabier was – dat was hij niet, al werd hij soms inderdaad wel ‘de Arabier’ genoemd – buitelden de commentaren over elkaar heen. Honderden anonieme reacties als ‘Dat komt ervan als woestijnratten ons techniek leveren’ en Dragan trok het zich erg aan, vooral omdat zijn oude moeder ook grof werd beledigd.”

p.64
“Dan kon ze maar beter haar mond houden en zich niets aantrekken van al dat idiote statusgedoe, en gewoon accepteren dat een baan bij de veiligheidsdienst door haar mondaine kennissen, en al helemaal door haar intellectuele vrienden, als een absoluut dieptepunt werd beschouwd.
In hun ogen was de Säpo een stelletje rechtse sukkels die uit verholen racistische motieven achter Koerden en Arabieren aan zaten en er niet voor terugdeinsden grove misdaden en vergrijpen te plegen om oude Russische topspionnen te beschermen en ja, daar was ze het soms wel mee eens. Er was inderdaad sprake van incompetentie en ongezonde inschattingen in de organisatie, en de affaire-Zalachenko bleef een grote schandvlek.”

p. 89
“Al die conservatieve kerels in het concern, en die conservatieve vrouwen ook trouwens – nou ja, jij kent ze als geen ander –, al die oude racisten en reactionairen verenigden zich en staken Harriët een mes in de rug. Ik zal dat telefoontje van haar nooit vergeten. “Ik ben overreden,” zei ze. “Platgewalst.” Ze waren natuurlijk vooral verbolgen over haar pogingen om het concern te vernieuwen en te moderniseren, en natuurlijk door haar besluit om David Goldman in de raad van bestuur op te nemen, de zoon van rabbijn Viktor Goldman.”

p. 227
“De groep bestond uit Mårten Nielsen, die als hoofdambtenaar de formele leiding had; hij was net terug van een studiereis naar de University of Maryland in Amerika en ongetwijfeld intelligent en belezen, maar een beetje al te rechts naar Gabriella’s smaak. Mårten was vrijwel de enige hoogopgeleide Zweed die een fervent supporter was van de Republikeinen, hij had zelfs een zwak voor de Tea Party. Bovendien was hij gespecialiseerd in krijgsgeschiedenis en hield hij lezingen aan de Militaire Hogeschool. En hoewel hij nog vrij jong was – negenendertig – scheen hij een groot internationaal netwerk te hebben.
Toch kon hij zich soms moeilijk handhaven in de groep.”

p. 227-228
“Voordat hij bij de Säpo [de Zweedse veiligheidsdienst] kwam, was Lars Åke een haast legendarische rechercheur bij de afdeling Geweldsdelicten van de nationale recherche geweest, in elk geval in die zin dat hij de reputatie had dat hij iedereen onder de tafel kon drinken en er met een soort luidruchtige charme voor zorgde dat hij in elke stad een andere minnares had. Het was sowieso geen gemakkelijk gezelschap om je in staande te houden en Gabriella hield zich ’s middags gedeisd. Maar dat kwam niet zozeer door de mannen en hun haantjesgedrag […]”

p. 255
“Meer complexe ICT-zaken had Millennium sinds enige tijd ondergebracht bij Tech Source, een stel jonge meiden die de redactie altijd snel en doelmatig hielpen.”

p. 255
“Erika’s ochtend was al vóór de schoten op de Sveaväg een nachtmerrie, en dat kwam natuurlijk door dat verdomde bericht van TT, dat in zekere zin een voortzetting van de eerdere hetze tegen Mikael was. Weer kwamen alle jaloerse en bekrompen zielen naar voren en spuwden hun gal op Twitter, in mailtjes en op contactformulieren op de website. Ditmaal deed ook het racistisch gespuis mee, natuurlijk omdat Millennium zich al jaren inzetten tegen alle vormen van vreemdelingenhaat en discriminatie.”

p. 372-373
“De FRA [een Zweedse militaire inlichtingendienst] was erop geattendeerd dat een hacker die zich Wasp noemde kennis probeerde te verkrijgen over mensen die waren overgelopen van buitenlandse inlichtingendiensten, en dat was voldoende om de waarschuwingssystemen van de FRA te activeren. De dienst had een onderzoek uitgevoerd dat leidde naar een psychiatrische kliniek in Uppsala, naar een computer van een arts die Teleborian heette. Om de een of anderen reden – waarschijnlijk omdat hij soms samenwerkte met de Zweedse veiligheidsdienst – was Teleborian boven alle verdenking verheven. Daarna concentreerde FRA zich op een paar psychiatrisch verpleegkundigen die als verdacht weerden beschouwd omdat ze … nou ja, gewoon omdat het allochtonen waren. Dat was onvoorstelbaar dom en stereotiep gedacht, en het leverde niets op.”

p. 434-435
“In de begeleidende tekst, ondertekend door Erika Berger, stond dat Andreis ouders bij een bomaanslag in Sarajevo waren omgekomen. Er stond dat hij hield van het tijdschrift Millennium, de dichter Leonard Cohen en de roman Sostiene Pereira van Antonio Tabucchi. Hij droomde van de grote liefde en de grote primeur. Zijn lievelingsfilms waren Zwarte ogen van Nikita Michalkov en Love Actually van Richard Curtus, en hoewel Andrei een enorme hekel had aan mensen die anderen kwetsten, sprak hij nooit kwaad over iemand. Zijn reportage over dak- en thuislozen in Stockholm beschouwde Erika als een journalistieke klassieker.”

Een gedachte over “Politieke correctheid in Millennium 4

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s